logo Cultuurhistorisch Centrum De Tiid

Bedelende en stelende landlopers

Vooral het platteland in onze gemeente ondervond eeuwen lang veel last van bedelende en stelende landlopers.

Plakkaten

De Staten van Friesland vaardigden daarom voor de hele provincie plakkaten uit waarin een onderscheid werd gemaakt tussen armen die door provincie trokken om eerlijk hun brood te verdienen en landlopers. Voor eerlijke armen werd een paspoortsysteem ontworpen, dat hen in staat moest stellen elders werk te zoeken en zich te vestigen.

'Traditie geheiligd en goed christelijk gebruik'

Landlopers en bedelaars die zonder duidelijke middelen van bestaan over het land zwierven riskeerden arrestatie en zware straffen. In veel steden werden landloper- en bedelverboden uitgevaardigd. Echter, in Sneek bleek het stadsbestuur principiële bezwaren te hebben tegen zo’n verbod, omdat het landloperij en bedelarij beschouwde als een door “de traditie geheiligd en goed christelijk gebruik”. Kortom, de autoriteiten zagen ook wel in dat de arme sloebers verder weinig kansen hadden.

Veenhuizen

Uit onderzoek blijkt dat prominenten als Ruud Lubbers, Geert Mak en Alexander Pechtold verwant zijn aan landlopers en bedelaars. Maar ook uit onze voormalige gemeenten zijn veel personen bekend. Zo waren er bijvoorbeeld 127 afkomstig uit Sneek, 139 uit Bolsward, 6 uit Hindeloopen en 22 uit Stavoren. Zij kwamen vaak terecht in Veenhuizen, waar de Maatschappij van Weldadigheid zich over hen ontfermde. Typ in het veld ‘herkomst’ maar eens een plaatsnaam en/of naam van een van onze vroegere gemeenten in.

Cultuurhistorisch Centrum De Tiid maakt gebruik van Erfgoednet 3.0 een product van Picturae